De Eerste Wereldoorlog
Hoofdstuk 8: 1917
Om twee redenen is 1917 een belangrijk jaar in de geschiedenis geworden. Op de eerste plaats gingen de Verenigde Staten meedoen aan de Eerste Wereldoorlog aan de kant van de geallieerden. Ten tweede stapte Rusland uit de oorlog ten gevolge van een revolutie. Het verhaal over die Russische revolutie zal apart moeten worden verteld. Hieronder zal die revolutie slechts worden behandeld in relatie met de Eerste Wereldoorlog.
1. De Verenigde Staten
Behalve het tot zinken brengen van schepen met Amerikaanse burgers, was er natuurlijk de Engelse propaganda die ervoor zorgde dat de Amerikanen steeds meer anti-Duits werden. In Amerikaanse kranten verschenen verhalen over wandaden van de Duitsers in de bezette gebieden. Men gaf ze bijnamen zoals 'the Huns', omdat ze net zo bloeddorstig zouden zijn als de Hunnen die in de vierde eeuw West-Europa onveilig maakten.
Er waren natuurlijk ook geëmigreerde Duitsers in de V.S., die probeerden propaganda voor de Centralen te maken. Maar zij hadden betrekkelijk weinig succes.
In februari 1917 was er de Duitse blunder met het zogenaamde 'Zimmermann-telegram'. Zimmermann was de Duitse minister van buitenlandse zaken die in een telegram aan de Duitse vertegenwoordiging in Mexico voorstelde dat als de V.S. de oorlog aan Duitsland zou verklaren, Mexico dan de oorlog aan de V.S. moest verklaren. De Duitsers stelden hiervoor als 'beloning' gebied in het zuiden van de V.S. (Texas, New-Mexico en Arizona) voor. De Engelsen onderschepten het telegram, vertaalden het en gaven het aan de Amerikanen. Toen de Duitsers op 1 april de onbeperkte duikbootoorlog afkondigden was dat de druppel die de emmer deed overlopen. Op 6 april 1917 verklaarde de V.S. de oorlog aan Duitsland.
Het was zeer opmerkelijk dat dit gedaan werd door een president, Woodrow Wilson, die nog maar vijf maanden daarvoor de verkiezingen had gewonnen met de leus: 'Hij heeft ons buiten de oorlog gehouden!'
Woodrow Wilson
In mei stelden de Amerikanen de dienstplicht in en vanaf juni al kwamen de eerste Amerikaanse soldaten in Frankrijk aan. In oktober deden ze voor het eerst mee met gevechten.
2. Rusland
Het Russische volk was door de enorme verliezen aan het front, de steeds slechter wordende economische toestand (voedseltekorten) en de weigering van de Tsaar om hervormingen door te voeren steeds ontevredener geworden. In de eerste maanden van 1917 leidde dit tot rellen en stakingen in de steden. En toen de Tsaar de Doema (de Russische Volksvertegenwoordiging) wilde ontbinden, weigerde deze uit elkaar te gaan. Dit gebeurde op 11 maart. Nu barstte de opstand los en die breidde zich zo snel uit dat de Tsaar al op 15 maart zich gedwongen zag om af te treden.
Tsaar Nicolaas II en familie
De opstand werd een revolutie. En er werd om de macht gevochten tussen gematigde liberalen en soldaten-raden of sovjets, opgericht door Bolsjewieken.
Er kwam een voorlopige regering, geleid door Kerenski, een socialist. In juli 1917 werd na aandringen van de Westerse geallieerden toch nog een aanval gedaan. Het was de laatste. De Centralen deden tegenaanvallen, waarop het Russische front uiteenviel en de Duitsers en Oostenrijk-Hongaren bijna ongehinderd Rusland in konden trekken.
| Nu kwam de tweede fase in de revolutie. In november namen de
Bolsjewieken, onder leiding van Lenin en Trotsky de macht over.
Zij onderhandelden met de Centralen en op 22 december kwam men in de plaats
Brest-Litovsk bijeen om over de vrede te onderhandelen. Op 3 maart 1918 werd die
vrede gesloten. Voor het eerst kwamen er nu Duitse troepen vrij aan het Oostfront die in het westen ingezet konden worden. |
 Lenin |
