Willem Mengelberg en het Mahlerfeest van 1920

11 maart 2021, van 20:00 tot 21:00 | Online Bieb070@Home

Kosten: gratis

Deze activiteit heeft in het verleden plaatsgevonden. Klik hier voor alle actuele activiteiten.

Honderd jaar geleden vond in ons land het eerste Mahlerfestival plaats ter ere van een van de grootste componisten uit die tijd. Dr. Frits Zwart vertelt over hoe dat festival destijds tot stand kwam en wat dit betekende voor de toenmalige muziekwereld.

Honderdjarig jubileum Mahlerfeest

Vorig jaar mei was te Amsterdam het derde Mahlerfestival gepland als eerbetoon aan de beroemde componist en zijn destijds belangrijkste proponent, de dirigent Willem Mengelberg. Verschillende orkesten en dirigenten zouden naar Nederland afreizen om in minder dan 14 dagen het gehele symfonische oeuvre van Gustav Mahler ten gehore te brengen. Een groots spektakel! Helaas werd het feest afgelast vanwege de coronamaatregelen. Honderd jaar daarvoor vond het allereerste Mahlerfestival plaats in onze hoofdstad, destijds ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van toenmalig dirigent Willem Mengelberg van het Concertgebouworkest.

Gustav Mahler

De Oostenrijkse componist Gustav Mahler gold als een van de grootste componisten van zijn tijd. Zijn doorbraak heeft hij voor een belangrijk deel te danken aan Willem Mengelberg, door wie hij in 1903, 1904, 1906 en 1909 werd uitgenodigd om het Amsterdamse Concertgebouworkest te dirigeren bij de uitvoering van zijn werk. Liepen de concertgangers aanvankelijk nog de concertzaal uit vanwege Mahlers ‘nieuwlichterij’, het Mahlerfeest van 1920 was een eclatant succes!

Het belang van het Nederlands Muziek Instituut

Bij deze uitvoeringen maakte Mengelberg aantekeningen op de partituren die het Nederlands Muziek Instituut (NMI) vandaag de dag nog altijd bewaard in haar archieven en een dankbare bron vormt voor internationale muziekstudenten en beroemde dirigenten als Ricardo Chailly. Het NMI is onderdeel van het Haags Gemeentearchief en kunt u vinden op: http://www.nederlandsmuziekinstituut.nl/ De eerste foto uit de collecties van het NMI toont Willem Mengelberg met de weduwe van componist Gustav Mahler, Alma Mahler in 1912.

Van hogepriester tot gevallen engel

Joseph Willem Mengelberg was de populairste Nederlander in jaren 20 met de status van een superster als Madonna. Er ontstond een ware persoonlijkheidscultus die zijn hoogtepunt vond in het gedenkboek met daarin een lofzang op het genie Mengelberg door meer dan tweehonderd internationale prominenten. Hij was de hogepriester van de kunst, totdat hij van zijn voetstuk viel.

Frits Zwart

In dit online lezing-interview zal dr. Frits Zwart, biograaf van Willem Mengelberg en voormalig directeur van het Nederlands Muziek Instituut, vertellen over hoe dat festival destijds tot stand kwam en wat het betekende voor de toenmalige muziekwereld. Was Mahler toen al net zo populair als nu? Waarom is er tot op de dag van vandaag nooit een straatnaam vernoemd naar Neerlands beroemdste maar tevens meest controversiële dirigent? Deze en andere vragen komen tijdens de lezing aan bod.